Inflatable K1A1 and M1A1 at ADEX 2017

 Inflatable K1A1 and M1A1 at ADEX 2017

K1A1

On the table is wrote K1A1, but its looks like M1 Abrams

M1A1 უცნაურ ფერებში

სანამ სტატიას წაიკითხავთ, გთხოვთ გადახვიდეთ მითითებულ ბმულზე (ყავისფრად მონიშნული ტექსტი) და მოიწონოთ ჩვენი სამხედრო თემატიკის გევრდი - No Man's Land

................................................................................................................................................................................

რაკი წუხელ ამერიკული სპეცდანის JLTV-ს შეფერილობას შევხეთ ბარემ თემატიკას განვაგრძობ და წარმოგიდგენთ ტაივანის M1A1

დღის ფოტო - PT-91 და M1A1

პოლონური PT-91 და აშშ-ს საზღვაო ქვეითების M1A1 მრავალეროვნულ სწავლება SABER STRIKE-17-ზე

ავსტრალიაში LAND-400-ის ფინალისტები და M1A1 (ფოტოები)

ანტიპოდები (ავსტრალიელები) LAND-400-ის კონკურსის ფარგლებში ფინალისტ ჯტრ/ქსმ Patria AMV-35-1 და Boxer Lynx და ამერიკული წარმოების ტანკი M1A1 შედარებით ზომებში

და დესერტად კიდევ რამოდენიმე ლამაზი ფოტო

წყარო:
The Defence Image Gallery

2018 წელს Abrams-ი და Bradley აქტიური დაცვით აღიჭურვება

აშშ-ს არმიის 2018 წლის ბიუჯეტის მოთხოვნაში შემდეგი პუნქტებია ჩადებული:

Abrams

• 56 ცალი M1A1-ის მოდერნიზაცია M1A2 SEPv3 დონემდე
• 287 ცალი მეთაურის დაბალი პროფილის მქონე დისტანციური სატყვიამფრქვევო მოდული CROWS,  საველე მოდერნიზაციისთვის
• 90 ცალი "მონაცემთა გადამცემი" (Data Link), საველე მოდერნიზაციისთვის
• 87 ცალი აქტიური დაცვის სისტემა Abrams-ისთვის.

Bradley

• 60 ცალი M2A2ODS-ის და M7A3 Bradley-ს მოდერნიზაცია M2A4 და M7A4 Bradley-ს დონემდე შესაბამისად
• 345 ცალი Bradley ECP1 პაკეტი (მუხლუხებისა და საკიდარის სისტემის მოდერნიზაცია) და 134 ცალი Bradley ECP2 პაკეტი (გაუმჯობესებული ტრანსმისია და ელექტრო სისტემები), საველე მოდერნიზაციისთვის.
• 35 ცალი აქტიური დაცვის სისტემა ქსმ Bradley-სთვის

120მილიმეტრიანი ჭურვები

• 3,000 ცალი M829A4 APFSDS-T

აშშ-ს საზღვაო ქვეითების კორპუსის 2018 წლის ფინანსური წლის ბიუჯეტში M1A1-ს მოდერნიზაციისთვის 14.883 მილიონი დოლარია გამოყოფილი: აქედან აქტიური 12.582 მილიონია, ხოლო 2.301 მილიონი რეზერვია.

ამ თანხებით (აქტიურით და რეზერვით) მოხდება M1A1 Abrams-ის ლეტალურობისა და გადარჩენადობის გაზრდა, კერძოდ ტანკი შეიძენს ინტეგირებული გამოსახულებისა და ტარგეტინგის სისტემას (Abrams Integrated Display and Targeting System - AIDATS). 2018 ფინანსური წლის ბიუჯეტის 2.306 მილიონი დოლარით გაზრდის შემთხვევაში მოხდება გაუმჯობესებული გვერდითი ჯავშნის (Improved Side Armor - ISA), მემიზნის ძირითადი სამიზნის დაბალი პანელისა და ნაღმის მტრალავი მოწყობილობის (Track Width Mine Plow - TWMP) დაფინანსება.

ზოგიერთი თანამედროვე ტანკის საწვავის სისტემა

M1A1-ის საწვავის სისტემა

ტანკის ძრავის საწვავის ავზები (მთლიანი ტევადობა 1909 ლიტრი) შემდეგნაირადაა განთავსებული: წინ მარჯვნივ 566 ლიტრი (1), წინ მარცხნივ 403,3 ლიტრი (2) და უკან 940 ლიტრი. უკანა ავზი ოთხი განცალკევებული განყოფილებისგან შესდგება - მარჯვენა სპონსონური ავზი 171 ლიტრი (3), ძრავის მარჯვენა ავზი 216,1 ლიტრი (4), ძრავის მარცხენა ავზი 328,9 ლიტრი (5) და მარცხენა სპონსონური ავზი 223,3 ლიტრი (6).

მძღოლ-მექანიკოსს ავზების გადამრთველის (7) გადართვით საწვავის მაჩვენებელზე (8) შეუძლია ნახოს რამდენად სავსეა თითოეული ავზი. საწვავის მაჩვენებელი (8) გადამრთველზე (7) ამორჩეული ავზის საწვავის რაოდენობას უჩვენებს. ორივე, გადამრთველიც (7) და დონის მაჩვენებელიც (8), მძღოლ-მექანიკოსის მონაცემთა დაფაზეა (9) განთავსებული. მძღოლ-მექანიკოსის მონაცემთა დაფაზე (9) განთავსებული საწვავის დაბალი დონის მანჩვენებელი შუქი (10) (ჩვენებურად წითელი), ირთვება მაშინ, როდესაც უკანა ავზში საწვავის 1/8 ნაწილია დარჩენილი. დაბალი დონის მაჩვენებელი წითელი შუქის (10) გამორთვა უკანა ავზში საწვავის 3/8-ით შევსების შემდეგ ავტომატურად ხდება.

ძრავა მხოლოდ უკანა ავზის საწვავით იკვებება. ძრავაში განთავსებული ორი ტუმბო (11) ძრავის ჩართვისას ავტომატურად ირთვება და ითიშება როდესაც ძრავა მუშაობას წყვიტავს. არსებობს კიდევ ერთი ტუმბო (12), რომელიც წინ მდებარე ორივე ავზს ემსახურება. როდესაც საწვავის დაბალი დონის მაჩვენებელი შუქი (10) ჩაირთვება მძღოლ-მექანიკოსმა ავზის გადამრთველი (7) წინა ავზებზე უნდა გადართოს, რის შემდეგაც ამორჩეული ავზიდან საწვავის გადაქაჩვა მოხდება უკანა ავზში. მანქანის ძრავა საწვავის გადაქაჩვის მომენტში უნდა მუშაობდეს.

ტანკის ძრავაში შესაძლებელია შემდეგი სახის საწვავის გამოყენება:

კონტინენტრუ ამერიკაზე:

-6-დან +45 გრადუსამდე ცელსიუსით - DF-2 ან JP-8

-32-იდან -6 გრადუსამდე ცელსიუსით - DF-1 ან ASTM D  975 Grade 1-D

-32-ის ქვევით - JET A-1 ან VV-F-800 Grade DF-A

დანარჩენ ქვეყნებში:
-6-დან +45 გრადუსამდე ცელსიუსით - DF-2 ან JP-8

-23-დან -6 გრადუსამდე ცელსიუსით - აურიეთ ერთი-ერთზე NATO F-54 და F-34, ან F-35, F-44, F-58 ან ASTM D1655 Grade Jet-A-1. თუ გადარევა შეუძლებელია გამოიყენეთ სუფთა NATO F-34 ან F-35, F-44, F-58 ან ASTM D1655 Grade Jet-A-1.

-23-იდან -32 გრადუსამდე ცელსიუსით - NATO F-34 ან F-35, F-44 ან ASTM D1655 Grade Jet-A-1

-32 გრადუსზე ქვემოთ - ASTM D1655 Grade Jet-A-1.

Leopard-2A4/A5/A6 -ის საწვავის სისტემა

1 - საწვავის ჩასასხმელი ყელი; 2 - საწვავის მეორადი ავზი; 3 - საწვავის პირველადი (უხეში) ფილტრი; 4 - საწვავის ძირითადი ავზი; 5 - გასანიავებელი კლაპანი; 6 - მიმწოდებელი ავზის მკვებავი ტუმბო; 7 - საწვავის მიმწოდებელი ავზი; 8 - ავზის დაცლის - გავსების ონკანი; 9 - საწვავის ტუმბო; 10 - საწვავის შესხურების საქშენები ძრავაში; 11 - საწვავის გაგრილების სისტემა; 12 - საწვავის ძირითადი ფილტრი; 13 - შემასხურებელი ტუმბო; 14 - საწვავის ფილტრის გამათბობელი; 15 - ავზის ამომრჩევი ონკანი; 16 - გაზის სატერფული

ტანკის ძირითადი (4) და მეორადი ავზები (2) მოქნილი მილებითა და შლანგებით ავზების მარჯვენა და მარცხენა ჯგუფებადაა გაყოფილი. სულ სისტემაში 1160 ლიტრი დიზელის საწვავი ეტევა: მეორადი მარცხენა ავზი (2) - 230 ლიტრი, მეორადი მარჯვენა ავზი (2) - 350 ლიტრი, მარჯვენა ძირითადი ავზი (4) - 250 ლიტრი, მარცხენა ძირითადი ავზი (4) - 280 ლიტრი, საწვავით კვების ავზი (7) - 50 ლიტრი.

ორივე ძირითად საწვავის ავზს საკუთარი საწვავის ტუმბო გააჩნია, რომლებიც ერთმანეთისგან დამოუკიდებლად მუშაობენ და საწვავით კვების ავზს აწვდიან საწვავს. საწვავით კვება საწვავის ამომრჩევი ონკანის პოზიციაზეა დამოკიდებული - როდესაც საწვავის ამომრჩევი ონკანი (15) „მარჯვენა/მარცხენა“, ანუ საშუალო პოზიციაზეა, მაშინ ავზების ორი ჯგუფი ელასტიკური არხის მეშვეობით უკავშირდებიან ერთმანეთს. ამ პოზიციაზე მარცხენა ტუმბო ავზთა ორივე ჯგუფიდან ექაჩება საწვავს. როდესაც ონკანის (15) სახელური „მარცხენა“ პოზიციაზეა, მაშინ საწვავით კვება მხოლოდ ავზთა მარცხენა ჯგუფითან ხდება. ონკანის სახელურის „მარჯვენა“ პოზიციაზე დაყენების შემთხვევაში მარცხენა ტუმბო მუშაობას წყვიტავს, ირთვება მარჯვენა ტუმბო და შესაბამისად საწვავის მიწოდება ავზების მარჯვენა ჯგუფიდან ხორციელდება.

მძღოლ-მექანიკოსის მონაცემთა დაფაზე არსებობს ავზების გადამრთველი (c), მისი შუა პოზიციაზე დაყენების შემთხვევაში საწვავის მაჩვენებელის (a) გარეთა ციფრები ყველა ავზში საწვავის საერთო რაოდენობას უჩვენებს (მაქსიმუმ 1000 ლიტრამდე). გადამრთველის (c) მარცხნივ გადართვის შემთხვევაში მაჩვენებლის შკალის (a) გარეთა მარცხენა ციფრები ავზების მარცხენა ჯგუფის საწვავის რაოდენობას უჩვენებს. მარჯვნივ გადართვისას ავზების მარჯვენა ჯგუფის საწვავის რაოდენობას შკალის მარჯვენა შიდა ციფრები უჩვენებს.

თუ საწვავით კვების ავზში 45 ლიტრზე ნაკლები საწვავია დარჩენილი, მაშინ მონაცემთა დაფაზე წითელი შუქი (b) ირთვება, დამატებით ყურადღებისთვის ზედა და ქვედა შუქბი მორიგეობით ციმციბენ.

ტანკის ძრავა შემდეგი სახის საწვავს მოიხმარს:

-8 გრადუსამდე - დიზელი NATO F-76

-8 გრადუსზე ქვემოთ - დანამატი F-34 გადაურიეთ F-76-თან ერთი-ერთზე.

Т-80УД საწვავის სისტემა 

საწვავის ავზების ტევადობა - სულ შიდა ავზები - 740ლ, აქედან წინა ავზები - 390ლ, უკანა ავზები - 350ლ. გარეთა საწვავის ავზებში დამატებით- 560ლ. მთლიანად მანქანაში - 1300ლ. დამატებით მანქანაზე შეიძლება 370 ლიტრის ტევადობის დასაკიდი საწვავის კასრების დამაგრება.

საწვავის სისტემა შესდგება: 1 - წინა მარცხენა ავზი; 2 - წინა მარჯვენა ავზი; 9 - მარჯვენა შუა ავზი; 17 - უკანა მარჯვენა ავზი; 18 - უკანა მარცეხნა ავზი; 21 - კიჩოს ავზაკი; 26 - საწვავის გარეთა ავზები; 3 - ონკანიანი საწვავის გამმართველი ტუმბო; 4 - საწვავის გამანაწილებელი ონკანი; 5 - ჩასასხმელი ფილტრი; 6 - ხელის საწვავგადამტუმბი ტუმბო (РНМ); 7 - ბენზინის ცენტრიდანული ტუმბო (БЦН); 8 - გამათბობლის გამომრთველი ონკანი; 10 - საწვავმზომი გადამწოდი; 11 - სადრენაჟო ნაკვეთური; 12 - გამათბობლის გამომრთველი ელექტროსარქველი; 13 - გამათბობლის კლაკნილას გამომრთველი ონკანი; 14 - საწვავის გამათბობელი კლაკნილა; 15 - გამათბობლის ფრქვევანა; 16 - გამათბობლის წვის კამერა; 19 - თერმო-კვამლური აპარატურის (ТДА) ჩამრთველი სარქველი; 20 - ზუსტი გაწმენდი ფილტრი; 22 - უკუსარქველი; 23 - საწვავამომქაჩი ტუმბო; 24 - საწვავის უხეში გაწმენდის ფილტრი; 25 - გარეთა ავზების გამომრთველი ონკანი; 27 - ჰაერის გამომშვები საცობი; 28 - საწვავით გამართვის მოწყობილობა; 29 - კასრი; 

სისტემა შიდა და გარე ავზებისგან შესდგება, ის უზრუნველყოფს ძრავის კვებას როგორც ცალკე თითოეული ჯგუფიდან, ასევე ორივე ჯგუფიდან ერთდროულად. 

ყველა შიდა და გარე ავზები ჯგუფებად  მილებითაა ერთმანეთთან შეერთებული.

გარეთა ავზები მილებით ავზის უკანა ჯგუფთანაა შეერთებული. ამას გარდა, ყველა ავზი სადრენაჟო მილგაყვანილობით შეერთებულია სადრენაჟო ავზაკთან.

ავზების წინა ჯგუფი შესდგება წინა მარჯვენა ავზისგან (2), 160 ლიტრი, ავზს-სტელაჟისგან, 90 ლიტრი და მარცხენა წინა ავზისგან, 140 ლიტრი.

ავზების უაკანა ჯგუფი შესდგება - უკანა მარცხენა ავზისგან (18), 190 ლიტრი, მარჯვენა უკანა ავზი (17), 160 ლიტრი.

გარეთა ავზები (26) მუხლუხების ზედა ფრთებზეა განლაგებულია და მთლიანობაში 560 ლიტრას იტევს.

საწვავის რაოდენობის განსაზღვრა მძღოლ-მექანიკოსის მონაცემთა დაფაზე განთავსებული მაჩვენებლით (25) ხდება. შიდა ავზების ჯგუფებში საწვავის რაოდენობის დასადგენად, აუცილებელია მონაცემთა დაფაზე არსებული ღილაკის (26) გადართვა სასურველი ავზების ჯგუფზე (უკანა ავზები, წინა ავზებიი).

საწვავგამანაწილებელი ონკანის პოზიციისგან დამოუკიდებლად, სისტემა ჯერ გარეთა ავზების საწვავის ხარჯვას ახდენს და ამის შემდეგ იწყებს შიდა ავზების გამოყენებას.

საჭიროების შემთხვევაში, შესაძლებელია გარეთა ავზების შიდა ავზებისგან გათიშვა, ამ დროს გარე ავზები ძრავის კვებაში არ მონაწილეობენ. ამისთვის უკანა მარცხენა ავზზე განთავსებული ონკანი (25) გამოიყენება.

ძრავაში შესაძლებელია შემდეგი სახეობის საწვავის გამოყენება:

ძირითადი, პირდაპირი გამოხდის დიზელის საწვავი - ДЛ, ДЗ, ДА.

რეაქტიული ძრავის საწვავი - ТС-1

ბენზინი - А-76, А-72, АИ-93 (გამოყენებულ დიზელის საწვავთან ნაზავში)

Т-72Б-ს საწვავის სისტემა (Т-90-ზე ანალოგიურია, მცირედი ცვლილელბებით)

ტანკზე ავზების ორი ძირითადი ჯგუფია - შიდა და გარე ავზთა ჯგუფები. ორივე ჯგუფი მთლიანობაში 1200 ლიტრ საწვავს იტევს. შიდა ავზებში 705 ლ, ხოლო გარეთა ავზებში 495ლ. გარეთა ავზები ფოლდის დაშტამპული ფურცლებისგანაა შეკერილი და კოროზიის ასაცილებლად შიგნიდან ბაკელიტს ლაქითაა დაფარული, შიდა ავზები ალუმინისაა და გარედანაა შეღებილი. ამას გარდა მანქანაზე შესაძლებელია 200 ან 275 ლიტრი ტევადობის გარეთა, დამატებითი ორი საწვავის კასრის დამაგრება. შესაბამისად საწვავის რაოდენობა 1600 ან 1755  ლიტრს შეადგენს.

ავზების შიდა ჯგუფი შემდეგი ავზებისგან შესდგება - მარცხენა წინა ავზი, განთავსებულია ტანკის ცხვირში, მძღოლ-მექანიკოსის სავარძლის მარცხნივ, მარჯვენა წინა ავზი, განთავსებულია ტანკის ცხვირში, მძღოლ-მექანიკოსის სავარძლის მარჯვნივ, შუა ავზ-თარო, განთავსებულია კორპუსის წინა ნაწილში, მძღოლ-მექანიკოსის სავარძლის მარჯვნივ, შუა ავზ-თარო, განთავსებულია ძრავა-ტრანსმისიისა და საბრძოლო ნაკვეთურს შორის.

ავზების გარეთა ჯგუფი 5 ავზისგან შესდგება, რომლებიც მანქანის მარჯვენა ბორტზე, მუხლუხებსზედა თაროზეა განთავსებული.

მანქანას ასევე უყენია 12 ლიტრი ტევადობის გაფართოებადი ავზი, რომელშიც, მაღალ ტემპერატურებზე, საწვავის გაფართოების შემთხვევაში საწვავის ნამატი გადაედინება. ძრავის კვებაც უშუალოდ ამ ავზაკიდან ხორციელდება.

1, 2, 4, 6, 9 - გარეთა ავზები; 3 - წინა ავზ-თარო; 5, 7 - დამატებითი საწვავის კასრები; 11 - შუა ავზ-თარო; 10 - წინა მარცხენა ავზი; 8 - წინა მარჯვენა ავზი; 12 - ძრავა;

ძრავის მუშაობის დროს საწვავის ტუმბო საწვავს თავდაპირველად მარჯვენა წინა ავზიდან ექაჩება, რის შედეგადაც ავზში გაუხშოება ხდება, რაც იწვევს მასში საწვავის მარჯვენა წინა და წინა ავზ-თაროდან გადადინებას, რაც თავის მხრივ ამ ავზებშიც იწვევს გაუხშოებას, რის შედეგადაც მათში შუა ავზ-თაროდან საწვავის გადადინება ხდება და ასე თანმიმდევრობით. რის შედეგადაც პირველი იცლება ავზი, რომელიც სისტემაში სულ ბოლოსაა მიერთებული, ეს შეიძლება მარცხენა გარეთა დამატებითი კასრი ან გარეთა მეხუთე ავზი ან შუა ავზ-თარო იყოს, რომელიც, საწვავის კლებასთან ერთად, მოცურავე სარქვლის გავლით, ატმოსფერული ჰაერით ივსება.

საწვავგამანაწილებელი ონკანის დანიშნულებაა საწვავამომქაჩველ ტუმბოსთან ძრავის მიერთება და მისგან საწვავის სისტემის გამოთიშვა. ასევე საჭიროების შემთხვევაში ჩამოსასხმელი შტუცერიდან, БЦН (ცენტრიდანული ბენზინის ტუმბო) ტუმბოს გამოყენებით, საწვავის გადასაქაჩავად.

ონკანის სახელურს სამი პოზიცია გააჩნია:

1 -  „ავზები ჩართულია“ (ამ დროს ონკანის ისარი ტანკის კიჩოსკენაა მიმართული). ამ მდგომარეობაში ხორციელდება მთელი სისტემიდან საწვავის თანმიმდევრობითი გამომუშავება.

2 - ამოტუმბვა БЦН-იდან (ონკანის ისარი ზემოთაა მიმართული). ამ მგომარეობაში ჩართული БЦН ტუმბოთი, ჩამოსასხმელი შტუცერიდან, მასზე მიერთებული ჩამოსასხმელი შლანგით სისტემიდან საწვავის გადაქაჩვა ხდება სხვა ტანკში ან სხვა რაიმე ჭურჭელში.

3 – „ავზები გადაკეტილია“ (ონკანის ისარი ქვემოთაა მიმართული). ამ მდგომარეობაში ძრავისგან ყველა ავზი გამოთიშულია.

გარეთა საწვავის გადამკეტი ონკანის დანიშნულებაა გარეთა ავზების საწვავით კივების სისტემისგან გამორთვა/ჩართვა. 

ონკანს ორი პოზიცია გააჩნია:

1 – „ჩართული“ - ამ დროს გარეთა ავზები შიდა ავზებზეა მიერთებული და წინა გარეთა ავზიდან საწვავი შუა ავზ-თაროში გადაედინება.

2 – „გამორთულია“ - ამ დროს გარეთა ავზები შიდა ავზებისგან გათიშულია და ძრავას მხოლოდ შიდა ავზები კვებავენ. ატმოსფერული ჰაერი საწვავის ხარჯვასთან ერთად შუა ავზ-თაროში მიეწოდება.

ძრავა შემდეგი სახის საწვავს მოიხმარს:

საზაფხულო ექსპულატაციისთვის - დიზელის საწვავი Л-0,1, ან 3-0,2 მინუს 35

ზამთრის ექსპულატაციისთვის - დიზელის საწვავი 3-0,2 მინუს 35, ან 3-0,2 მინუს 45 ან А-0,2

ზამთრისა და ზაფხულის ექსპულატაციისთვის დიზელის საწვავის არ არსებობის შემთხვევაში დასაშვებია  ТС-1, Т-1, Т-2 საწვავების და არაეთილირებული А-72 მარკის ბეზნინის ან მათი ნაზავის გამოყენება.

გამოყენებული მასალა - აღნიშნული ტანკების ტექნიკური აღწერილობისა და ექსპულატაციის ინსტრუქციები.

ამერიკელები რუსების კვალდაკვალ – TO MOSCOW

რუსული არმია თავის ტექნიკაზე ამბიციურ წარწერებს აწერს, მაგალითად – რუსული არმიის ამბიციები – ალიასკა ჰკითხე ყირიმს სახლის გზა. თუმცა მათ არც ამერიკელი კოლეგები ჩამორჩნენ, ბალტიისპირეთში ამ ცოტა ხნის წინათ ჩამოსული ამერიკული არმიის M1A1 წარწერით "TO MOSCOW"

ხეხ – ფოტოშოპი ყოფილა

Leopard-2HEL vs Altay (ნაწილი–II)

• ჯავშანდაცვა

კონვენციური ბრძოლის საწარმოებლად Leopard-2A6HEL ითვლება ყველაზე მძიმედ და საუკეთესოდ დაცულ ტანკად. ეს პრაქტიკულად ნიშნავს იმას რომ მანქანის შუბლა ჯავშნი, ±30 გრადუსის სექტორში და კოშკურის ზედა ნაწილში არის ყველაზე კარგად დაცული. კოშკურის ზედა ნაწილის ჯავშანი უზრუნველყოფს დაცვას Bomblets–ებისგან და და სუბამუნიციისგან, რომელთა ქვემეხების, ნაღმტყორცნებისა და ავიაციის დახმარებით იფანტება ბრძოლის ველზე. სავარაუდოდ ტანკს, საბრძოლო წონის გაზრდა 65 ტონამდე (შეიძლება უფრო მეტიც) დასჭირდა რათა დაცვის ასე მაღალი ხარისხისთვის მიეღწია.

ბოლო ხუთი წლის განმავლობაში შეიქმნა ტანკის დამცავი კომპლექტები, რომლებიშიც განსაკუთრებული მნიშვნელობა ეძლევა ტანკსაწინააღმდეგო ჭურვებისგან და თვითნაკეთი ნაღმებისგან ტანკების პერიმეტრულ დაცვას. ასეთი კომპლექტები გამოიყენება ამერიკელებისგან (ტანკი Μ1Α1 TUSK [Tank Urban Survivability Kit – დასახლებულ პუნქტში ტანკის გადასარჩენი კომპლექტი]) და კანადელებისგან (Leopard 2A6M CAN) ერაყში და ავღანეთში. ამ მოდიფიკაციების დამახასიათებელი ნიშნებია გვერდებზე და უკან დამატებითი ჯავშნის დაყენება. გვერდებზე ყენდება კომბინირებული ან დინამიკური დაცვის ფილები, რათა დაიცვას ტანკის გვერდები მსუბუქი ტანკსაწინააღმდეგო ყუმბარმტყორცნებისაგან, ხოლო უკანა ნაწილში "ცხაურებიანი ეკრანები" (slat armor). ეს ცხაურები იწვევენ ერაყში და ავღანეთში გავრცელებული ტანკსაწინააღმდეგო კუმულაციური ჭურვების ნაადრევ ამოქმედებას. ამ ტიპის ჯავშანი ასევე ცნობილია «bird cage»–ს სახელწოდებით (ჩიტის გალია – რადგანაც მართლაც წააგავს გალიას). სწორედ ამგვარადაა დაცული თურქების მოდერნიზირებული Leopard-2NG – მასზე გვერდებზე და წინა ნაწილში დაყენებულია კომბინირებული ჯავშნის მოდულები, რომლებიც გერმანული IBD-ეს შექმნილია, ხოლო ტანკის უკანა ნაწილი ცხაურებიანი ეკრანებითაა დაფარული. აღსანიშნავია რომ გერმანული IBD მსოფლიოში ერთ–ერთი საუკეთესო ჯავშანმწარმოებელია.

სავარაუდოდ თურქულ Leopard-2NG–ზე IBD–ეს ნაღმსაწინააღმდეგო დაცვაცაა დაყენებული. ამგვარი დაცული ფსკერი დაყენებულია 70 ცალ გერმანულ Leopard-2A6-ზე, რომლებიც გერმანიის გარეთ სამოქმედოდ არიან განკუთვნილები. ასევე ამგვარი დაცვითაა აღჭურვილი კანადური Leopard-2–ები, რომლებიც დაჩქარებული ტემპით იქნა შესყიდული, მოდრენიზიზრებული და ავღანეთში სამოქმედოდ გაგზავნილი.

ნაღმსაწინააღმდეგო ფსკერით აღჭურვილი Leopard-2A6

მიზანშეწონილად მიმაჩნია ავღნიშნო რომ ნაღმსაწინააღმდეგო დაცვის მნიშვნელობა და ეფექტურობა კონვენციურ ომში საკმაოდ დაბალია. კონვენციურ ომში ყველა დანაღმული ველი დაცულია ტანკებითა და ტანკსაწინააღმდეგო საშუალებებით. დანაღმული ველის დანიშნულებაა მოწინააღმდეგის გადაადგილების შენელება და მისი წინ წაევის შეჩერება და შემდეგ უკვე მისი განადგურება სხვა საცეცხლე საშუალებების დახმარებით. სხვაგვარად რომ ვთქვათ ტანკს გააჩნია თუ არ გააჩნია ნაღმსაწინააღმდეგო ფსკერი – ნაღმზე გადავლისას ის დაზიანდება და მოძრაობის უნარს დაჰკარგავს, ანუ სავალ ნაწილზე დაზიანებას ვერ ავიცილებთ თავიდან, უბრალოდ შევამცირებთ ეკიპაჟის დაზიანების ალბათობას. მაგრამ უმოძრაო ტანკი კონვენციურ ბრძოლის ველზე რამდენიმე წამში "მკვდარ" ტანკად გადაიქცევა, რადგანაც ადვილ სამიზნეს წარმოადგენს. სწორედ ესაა იმის მიზეზი რომ ნაღმსაწინააღმდეგო დაცვა არ იქნა მასიურად გამოყენებული ისეთი წამყვანი ქვეყნების მიერ როგორებიცაა აშშ, გერმანია, საფრანგეთი, ისრაელი და რუსეთი.

არა კონვენციური ბრძოლისგან განსხვავებით, კონვენციურ ომში რადიკალურად იზრდება ზემოდან შემტევი ტანკსაწინააღმდეგო საშუალებების საფრთხე. კასეტური ჭურვები და სუბამუნიცია მსაიურად გამოიყენება ავიაციის და არტილერიის მიერ. ეს სუბამუნიცია ვერტიკალურად ეცემა ტანკს, და კუმულაციური ჭავლით აზიანებს ტანკის ყველაზე დაცუველ ადგილს – სახურავს, მათგან დაცვა სახურავის სპეციალურ ჯავშან დაცვას მოითხოვს – რომელიც როგოც წესი თანამედროვე ტანკებში მოდერნიზაციის შედეგად ჩნდება.

სპეციალისტების აზრით საუკეთესოდ დაცული სახურავი ბერძნების Leopard-2A6HEL–ს გააჩნია. ტანკს სახურავის ძირითადი ჯავშნის და ნამსხვრევებსაწინააღმდეგო სარჩულის  (spall liner) გარდა, გააჩნია მეთაურისა და მემიზნის სპეციალურად შექმნილი სარქველები. სარქველები ორმაგკედლიანი, საკმაოდ მძიმე და მასიურებია. მათი გაღებ–დახურვა სპეციალური ამძრავებით ხორციელდება. სარეზერვო საშუალებად ხელის მექნიკური სახელურები გამოიყენება, რაც დიდ დროს მოითხოვს. აღსანიშნავია რომ Leopard-2A6HEL–ის თითო სარქველის წონა ნახევარ ტონაზე მეტია. ამგვარად დაცული სახურავი არც Leopard–2NG–ზე და არც ALTAY–ზე, სურათებიდან გამომდინარე, არ არსებობს. პირველ ტანკზე მასეთი სარქველების დაყენება შეუძლებელია, რადგანაც ამისათვის სრულიად ახალი, სპეციალური სახურავის დაყენებაა საჭირო, ხოლო მეორე ტანკისთვის თურქებმა ალბათ საჭიროდ არ ჩათვალეს გაძლიერებული სახურავი.

და ბოლოს Leopard–2NG და ALTAY ჯავშნის გაბარიტების შედარებისას ჩნდება ეჭვი რომ ეს პირველი მეორესთან შედარებით უკეთესადაა შეჯავშნული. Leopard–2NG–ის დამატებითი ჯავშანი IBD–ეს მიერაა შექმნილი, რომელიც ასევე მონაწილეობდა Leopard-2A6HEL-ის ჯავშნის შექმნაში. 

Leopard-2A6HEL-ის კოშკურის დამატებითი ჯავშანმოდულების ფოტოდეტალიზაცია

ჯავშნის შექმნისას არ არსებობს ადვილი და ჯადოსნური გადაწყვეტილებები. საჭიროა სპეციალური ცოდნა და ტექნოლოგიები და საწარმოო ხაზი და გამოცდილება. ასეთი შესაძლებლობები მხოლოდ ერთეულ ქვეყნებს გააჩნიათ და მის ექსპორტს ძნელად ახორციელებენ. ჯავშანთან დაკავშირებით თურქებს საკმაოდ არასასიამოვნო გამოცდილება გააჩნიათ. 90–იანების დასაწყისში, ქურთებთან მიმდინარე შეტაკებების დროს, თურქები იყენებდნენ ქსმ YPR-765–ებს, რომლებიც მაშინ ადგილობრივ FNSS–ში იწარმოებოდა. საკმაოდ ხშირ შემთხვევაში, პირადი შემადგენლობის დანაკარგებით, თურქები დარწმუნდნენ რომ ჯავშანმანქანის ბალისტიკური დაცვა არ იყო იმ დონისა რა დონისაც ვითომ წესით უნდა ყოფილიყო. ALTAY–ს შემთხვევაში ჯავშნის შექმნაზე თურქული კომპანია, Roketsan მუშაობს, რომელიც ამ მიზნით სამხრეთ კორეულ ტექნოლოგიებს გამოიყენებს, რომელიც თავის მხრივ არც თუ ისე მეწინავე ქვეყანად ითვლება ამ სფეროში. თუმცა ეს ყველაფერი მხოლოდ ყავის ნალექზე მკითხაობაა და საბოლოო ადგილს ამ ყველაფერს საბრძოლო გამოცდილება მიუჩენს.

 Leopard–2NG–ეს დამატებითი ჯავშანმოდულები

 თურქული Leopard–2NG და Leopard-2A4

Altay–ს კორპუსის კომპიუტერული მოდელი

Altay–ს კორპუსის აწყობის მომენტი

M1A2 & M1A1

Idaho National Guard senior leaders examined and fired the new M1A2 Abrams tank with system enhancement package version 2 at the Orchard Combat Training Center south of Boise, Idaho, Sept. 27. The 116th Cavalry Brigade Combat Team received the new weapons systems earlier this summer making it the first fully-modernized Army National Guard unit in the country.

27 სექტემბერი აიდაჰო, Boise-ეს სამხრეთით Orchard-ის საბრძოლო მომზადების ცენტრში ეროვნული გვარდიის მეთაურმა დაათვალიერა და სასროლეთზე ცოცხალი სროლებით შეამოწმა ახალი ტანკი M1A2 Abrams SEP v2 (System Enhancement Package version 2). 116-ე საკავალერიო ბირგადის საბრძოლო ჯგუფმა მიიღო შეიარაღების ეს ახალი სისტემები ამ ზაფხულის დასაწყისში და ამგვარად გახდა ამ ტანკებით აღჭურვილი ეროვნული გვარდიის პირველი ქვედანაყოფი.

An M1A1 Main Battle Tank fires from its main gun Sept. 26 during a practice shoot for the 2012 Tiger Competition aboard Camp Lejeune. The next day, a crew from 2nd Tank Battalion, 2nd Marine Division, consisting of Sgt. Linh Ngo, tank commander; Cpl. Ryan Hanna, gunner; Lance Cpl. Delio Linares, loader; and Lance Cpl. Domenic Kalaski, driver, defeated crews from 1st Tank Battalion and 4th Tank Battalion to win the tournament and capture the Gunnery Sergeant Robert H. McCard Cup.

2012 წლის 26 სექტემბერს M1A1 აწარმოებს ცოცხალ ცეცხლს Camp Lejeune-ზე კონკურს Tiger-ის ფარგლებში. მომდევნო დღეს საზღვაო ქვეითების მე-2 დივიზიის მე-2 სატანკო ბატალიონის ერთერთმა ეკიპაჟმა - ტანკის მეთაურის სერჟანტ ლინ ნგოს, მემიზნე კაპრალ რაიან ჰანნას, დამტენი უმცროსი კაპრალი დელიო ლინარესის და მძღოლ-მექანიკოსი უმცროსი კაპრალი დომენიკ კალასკის შემადგენლობით Gunnery Sergeant Robert H. McCard-ის თასის კონკურსში დაამარცხეს პირველი და მეოთხე სატანკო ბატალიონის ეკიპაჟები.

P.S. აღსანიშნავია რომ ეს არის SCWS-ით აღჭურვილი M1A1 Abrams-ის პირველი სურათი.

P.P.S. დაწვრილებით აშშ-ს საზღვაო ქვეითების მოდერნიზირებულ M1A1-ის და კოშკურა SCWS-ის შესახებ  იხლიეთ შემდეგ ბმულზე: M1A1 Tank upgrade

აშშ–ს საზღვაო ქვეითების M1A1–ების მოდერნიზაციის პროგრამა

ინტერნეტში გამოცენილი ანგარიშის ტანახმად იგეგმება აშშ–ს საზღვაო ქვეითების შეიარაღებაში მყოფი M1A1–ების მოდერნიზაცია. მოდერნიზაცია ძირითად შემდეგ ელემენმტებში გამოიხატება:

• საკიდარის მოდერნიზაცია.
• მეთაურის ორ სიბრტყეში სტაბილიზირებული, სითბოვიზორით აღჭურვილი ტყვიამფრქვევის კოშკურა.
• დამტენის სატყვიამფრქვევო კოშკურა.
• საბრძოლო კომპლექტის უსაფრთხო განყოფილება.
• ინეგრირებული დისპლეი და სამიზნე.

წყარო:

Program Manager – Armor & Fire Support Systems