Blue Flag 2021

 

The Participants:

1. F-35I Adir (Israel)
2. F-16C/I (Israel)
3. F-15A (Israel)
4. EF-2000 Typhoon (UK)
5. F-35B (Italy)
6. F-16C (Greece)
7. EF-2000 Typhoon (Germany)
8. Rafale B (France)
9. F-16 (USA)
10. F-35 (USA)
11. Mirage-2000I (India)

Cooper MacNeil's Bugatti Divo and U.S. Air Force Demonstration Team's F-35A

 Cooper MacNeil's Bugatti Divo and U.S. Air Force Demonstration Team's F-35As

DoD launches F-35A DEAD/SEAD retrofit

The US Department of Defense (DoD) has launched an effort to begin retrofitting a complete destruction/suppression of enemy air defences (DEAD/SEAD) capability onto the Lockheed Martin F-35A Lightning II Joint Strike Fighter (JSF), according to a contract notification posted on 1 June.

The DoD has awarded the manufacturer USD36.78 million to support non-recurring engineering efforts to develop and certify a retrofit solution to support the structural requirements for full-up DEAD/SEAD capabilities for Lot 14 and Lot 15 F-35A aircraft.

The award, which covers USAF and international F-35A operators, will run through to August 2022.

DEAD/SEAD is one of the core missions of the F-35, alongside defensive counter-air (DCA); close air support (CAS); air interdiction (AI); strike, co-ordination, and reconnaissance (SCAR); and non-traditional intelligence, surveillance, and reconnaissance (NTISR).

The USAF declared initial operational capability (IOC) for the F-35A in August 2016, at which time the service said that the aircraft was able to conduct “limited” DEAD/SEAD missions. Although it did not define exactly what it meant by limited capability, it likely involved performing the role using the baseline weapons package released at that time, which included GBU-31/32 1,000 lb/2,000 lb Joint Direct Attack Munitions (JDAMs). Since then, the Block 3F software package has included the GBU-39 Small Diameter Bomb (SDB) and AGM-154A/C Joint Stand-Off Weapon (JSOW) glide bomb, which can also be used in the role.

For the full-up DEAD/SEAD role (also known as anti-access/area denial [A2/AD]), the F-35A is slated to receive the Stand-in Attack Weapon (SiAW). This still developmental weapon will leverage heavily the Northrop Grumman AGM-88E Advanced Anti-Radiation Guided Missile (AARGM).

აშშ-ს მთავრობამ პოლონეთისთვის F-35A-ს გაყიდვის ნებართვა გასცა

სანამ სტატიას წაიკითხავთ, გთხოვთ გადახვიდეთ მითითებულ ბმულზე (ყავისფრად მონიშნული ტექსტი) და მოიწონოთ ჩვენი სამხედრო თემატიკის გევრდი - No Man's Land

.................................................................................................................................................................................

აშშ-ს თავდაცვის სამინისტროს სამხედრო უსაფრთხოების საკითხებში თანამშრომლობის სააგენტომ (Defense Security Cooperation Agency – DSCA), 2019 წლის 10 სექტემბერს აშშ-ს კონგრესს პოლონეთისთვის სახლმწიფოთაშორისი ხაზით Lockheed Martin F-35A Lightning II ტიპის 32 ცალი გამანადგურებლის სავარაუდო მიყიდვის უწყება გაუგზავნა. ეს მიწოდება აშშ-ს სახელემწიფო დეპარტამენტის მიერაა ნებადართული. მიწოდების მთლიანი ღირებულება 6,5 მილიარდ აშშ დოლარს შეადგენს, რომელშიც ასევე შედის ტექნიკური მხარდაჭერისა და სწავლების პაკეტები. შეიარაღება პაკეტში არაა შესული.

შესყიდვის პაკეტში შემდეგი ინვენტარი და მომსახურებაა შესული:

• 32 ცალი გამანადგურებელი

• 33 ცალი Pratt & Whitney F-135 ტიპის ძრავა

• ელექტრონული ბრძოლის სისტემები

• მეთაურობა, კონტროლი, კომუნიკაციები, ცომპიუტეტი და დაზვერვა/კომუნიკაციები, ნავიგაცია და ამოცნობის სისტემები  (Command, Control, Communications, Computer, and Intelligence/Communications, Navigational, and Identification - C4I/CNI)

• ავტონომიური ლოგისტიკის უზრუნველყოფის გლობალური სისტემა (ALGS)

• ლოგისტიკის ავტონომიური საინფორმაციო სისტემა (ALIS)

• მისიების სრულფასოვანი ტრენინგი

P.S. აღნიშნული შესყიდვის შედეგად პოლონეთი საბოლოოდ გეგმავს შეიარაღებიდან მოხსნას მოძველებული Су-22-ები და МиГ-29-ები. ასევე საინტერესოა თუ შეხვდება პოლონეთ უკვე აწყობილი თურქული 4 ცალი F-35 (უპატრონოდ დარჩენილი თურქული გამანადგურებლების შეხებ ბლოგზე უკვე დაიწერა - სწრაფი ფაქტები F-35-ის შესახებ (პლიუს გაჭედილი თურქული ბორტები)).

აშშ-ს ავიაციის F-35A-ს რაოდენობამ F-22A-ს რაოდენობას გადააჭარბა

წინა დღეებში აშშ-ს საჰაერო ძალებს 196-ე F-35A გდაეცა, ამგვარად მათ F-22A-ს მთლიან რაოდენობას გადააჭარბეს

წყარო - F-35 Lightning II

P.S. საინტერესოა თუ როგორ ბარდება წარსულ ამერიკული მე-4 თაობის გამანადგურებლები - დროებით ღირსეული მოწინააღმდეგის არ არსებობის გამო კი გაიწელა თაობათა ცვლა დროში, მაგრამ მაინც შეუქცევადი პროცესია. დღეს ამერიკას უფრო მეტი მე-5 თაობის გამანადგურებელი ყავს ვიდრე რუსეთს მთლიანად ახალი გამანადგურებლები.

F-15EX და F-35A საბრძოლო მისიებზე უპილოტოების გვერდი-გვერდ იფრენენ

აშშ-ში იკვლევენ თუ როგორ მართონ უპილოტო საფრენი აპარატები ისეთი უახლესი გამანადგურებლებიდან, როგორებიცაა Lockheed Martin F-35 და Boeing F-15EX. უპილოტოები მეწინავე მზვერავებად იქნება გამოყენებული - განახორციელებენ საჰაერო სივრცის საკნიერებას და საფრთხეების აღმოჩენას. პროგრამა ამ მიზნის მისაღწევად გამოიყენებს საჰაერო ძალების ხელოვნურ ინტელექტს Skyborg-ს და უახლეს უპილოტო საფრენ აპარატ XQ-58A Valkyrie-ს.

ამ კონცეფციის თანახმად - F-35A Block-4 და F-15EX სპეციალური საბორტე აპარატურითა და პროგრამული უზრუნველყოფით უნდა აღიჭურვოს, რაც მათ რამდენიმე უპილოტოს ერთდროულად მართვის შესაძლებლობას მისცემს. აღსანიშნავია, რომ უპილოტოს მეწინავე მეთვალთვალედ გამოყენების შემთხვევაში, პილოტირებად გამანადგურებელს რადარი გამორთული ექნება, რაც მის აღმოჩენასა და განადგურებას საგრძნობლად გაართულებს, და როგორც კი უპილოტო აღმოაჩენს სამიზნეს, პილოტის მის მიმართულებით რაკეტას გაუშვებს.

აშშ-ს საჰაერო ძალების თანახმად ფრთოსანი უპილოტოს როლში კომპანია Kratos Defense-ს უპილოტო XQ-58A Valkyrie იქნება გამოყენებული, რომელიც საჰაერო ძალების ხელოვნური ინტელექტით -  Skyborg-ით იქნება აღჭურვილი.

Skyborg-ი ეს მრავალფუნქციური ხელოვნური ინტელექტია, რომელსაც შეუძლია იყოს როგორც პილოტირებადი გამანადგურებლის დამხმარე პროგრამა, ასევე უპილოტო საფრენი აპარატის ინტელექტუალური მართვის პროგრამა. აღნიშნულ პროგრამაში მას შეეძლება შეასრულოს ან პილოტირებადი გამანადგურებლის უპილოტოს მმართველი მეორე პილოტის როლი, ან კიდევ იყოს უპილოტო XQ-58-ის საბორტე ინტელექტი საბრძოლო მისიაში.

მეწინმავე მეთვალთვალის კონცეფცია საკმაოდ საინტერესოა. როგორც ინტერნეტში გავრცელებული წყაროებიდან ხდება ცნობილი - საჰაერო ძალებს, რადარებითა და რაკეტებით აღჭურვილი ოთხი პილოტირებადი გამანადგურებლის ფორმაციიდან, შეუძლიათ პილოტირებადი და უპილოტო ოთხი საფრენი აპარატის ფორმაციაზე გადავიდეს, სადაც ერთი იქნება რაკეტებითა და რადარებით აღჭურვილი პილოტირებადი, ხოლო სამი კიდევ უპილოო საფრენი აპარატი. მაშტაბის გაზრდის შემთხვევაში ოთხი პილოტირებადი გამანადგურებელი 12 უპილოტოს მართვას შესძლებს. ეს ყველაფერი აშშ-ს საჰაერო ძალებს, პილოტების რაოდენობის გაზრდის გარეშე, ჰაერში უფრო მეტი საფრენი აპარატის აწევის საშუალებას მისცემს.

აღნიშნული კონცეფციის შესახებ სტატია იხილეთ ბმულზე:

• Boeing-მა უპილოტო გამანადგურებელი წარადგინა

XQ-58 მაღალი ქვებგერითი სიჩქარეებით დაფრინავს და ასევე შეუძლია 500 ფუნტიანი მარგი დატვირთვით 1500 მილის დაფარვა. რა თქმა უნდა საჰაერო ძალები ამ მარგ დატვირთვაში რადარსა და ინფრაწითელი სენსორს განიხილავენ, მაგრამ როგორც კი შემუშავებული იქნება ადამიანებზე ცეცხლის გახსნის ეთიკური ინტელექტი (თუ საერთოდ როდესმე მოხდა მისი შემუშავება), მარგი დატვირთვა რა თქმა უნდა შეიცვლება ჰაერი-ჰაერი და ჰაერი-მიწა შეიარაღებით. 

აღსანიშნავია, რომ გამანადგურებლებისა და უპილოტოების კომბინაცია ფრენისთვის 2023 წელს იქნება მზად. სწორედ ამ წელს მწარმოებელი ქარხნის კონვეერზე Block-4 დონემდე მოდერნიზირებული პირველი F-35-ები იქნება გამოშვებული, რომელთა საბორტე აპარატურა პილოტს უპილოტოებთან ინტეგრირებულად მოქმედების საშუალებს მისცემს.

წყარო - Under Skyborg program, F-35 and F-15EX jets could control drone sidekicks

იარაღის ახალი საცავი F-35-ის რაკეტების რაოდენობას 50%-ით გაზრდის

იარაღის ახალი საცავი, სახელწოდებით "Sidekick", სტელს გამანადგურებელში ჰაერი-ჰაერი კლასის რაკეტების რაოდენობას ექვსამდე გაზრდის და ამით გამანადგურებლის რადარებზე შემჩნევადობას არ გააუარესებს.

F-35-ის მწარმოებელი Lockheed Martin-ის მიერ შექმნილი იარაღის ახალი შიდა საცავი, თუ ის რა თქმა უნდა როდესმე მიოხვდება სერიულ მანქანებზე, ჰაერი-ჰაერი კლასის რაკეტების რაოდენობას ოთხიდან ექვსამდე გაზრდის. ახალ სისტემას "Sidekick" ეწოდება.

დაბალი შემჩნევადობის F-22 Raptor და F-35 Joint Strike Fighter აკურატულად დამზადებული კორპუსი აქვს, რაც რადარზე მის შემჩნევადობას ამცირებს. მცირედმა ცვლილებამაც კი შეიძლება საგრძნობლად გაზარდოს რადარზე დატოვებული კვალი. ეს თავის მხრივ ქმნის პრობლემას - საჰაერო ძალებს არ შეუძლიათ დაკიდონ დამატებითი რაკეტები, ბომბები და საწვავის ავზები გარეთა პილონებზე და იძულებულები არიან  ეს ყველაფერი ფიუზელაჟის შიგნით დამალონ.

ეს ზღუდავს იმ იარაღის რაოდენობას რომელსაც თვითმფრინავი გამოიყენებს ისეთი ქვეყნების ჰსთ-სა და გამანადგურებლების წინააღმდეგ, როგორებიცაა რუსეთი და ჩინეთი. 

F-35-ის ერთ-ერთ სუსტ მხარედ მის შიდა საცავებშო ჩატევადი რაკეტების მცირე რაოდენობაა. მას მხოლოდ 4 ცალი AIM-120 AMRAAM-ის ტიპის რაკეტის წაღება შეუძლია. ეს წინა თაობის გამანადგურებლებთან შედარებით, რომლებსაც 8 რაკეტის ტარება შეუძლიათ, უკან გადადგმული ნაბიჯია.

რა თქმა უნდა F-35-ს გარეთა პილონებზე შეუძლია ატარაოს შეიარაღება - რისი დემონსტრაციაც ბოლო დღეებში ერაყში განხორციელებული საბრძოლო გაფრენის დროს მოხდა, როდესაც გარეთა პილონებზე გამანადგურებელს 2 ცალი AIM-9X Sidewinder ჰქონდა დაკიდებული (ამას გარდა გამანადგურებელს ბორტზე ლიუნგბერგის ლინზებიც ეყენა), მაგრამ ამ შემთხვევაში გამანადგურებელს მტრის ჰსთ ზონის გადალახვა არ უწევდა და ამიტომ გარედან დაკიდებული რაკეტები პრობლემას არ წარმოადგენდა.

F-35A-ს პირველი საბრძოლო გამოყენების შესახებ სტატია იხილეთ შემდეგ ბმულზე - აშშ-ს საჰაერო ძალების F-35A-ს საბრძოლო ნათლობა

როგორც ჟურნალი Seapower-ი იტყობინება, კომპანია Lockheed Martin-მა შეიმუშავა იარაღის ახალი სამაგრი - Sidekick, რომელიც საცავში ორის ნაცვლად მესამე რაკეტის დამაგრების საშუალებას იძლევა და მთლიანობაში, საჰაერო ძალების F-35A და საზღვაო ძალების F-35C-ში,  AMRAAM-ების რაოდენობა ოთხიდან ექვსამდე იზრდება. თუმცა უნდა აღინიშნოს რომ F-35B-ზე მსგავსი საცავის დაყენება შეუძლებელია - მისი ვერტიკალური აფრენ-დაფრენის ძალური დანადგარი დიდ ადგილს იკავებს და საცავის გადაკეთებას შეუძლებელს ხდის.

"Sidekick" კომპანია Lockheed Martin-მა საკუთარი ხარჯებით შექმნა და ჯერ არაა გადაწყვეტილი მისი სერიულ გამანადგურებლებზე დაყენება, მაგრამ როგორ Aviation Week & Space Technology იუწყება, ამერიკის სამხედრო უწყება და მწარმოებელი Lockheed Martin, გამანადგურებელ F-35-ის უახლესი ვარიანტის - Block-4-ის კონფიგურაციაზე მუშაობენ და არაა გამორიცხული რომ იარაღის ახალის აცავი გაუმჯობესებათა სიაში მოხვდეს.

F-35 Block-4-ის შესახებ სტატია იხილეთ შემდეგ ბმულზე - F-35 Block 4 - აშშ-ს გამანადგურებლის სრულყოფილი მოდერნიზაცია

P.S. ჩემი მხრიდან დავძენ - რაკეტების რაოდენობის 50%-ით გაზრდა ეს არაა მარტივი საქმე და "Sidekick" ან რამე მსგავსი ადრე თუ გვიან ამ გამანადგურებელზე აუცილებლად გამოჩნდება.

აშშ-ს საჰაერო ძალების F-35A-ს საბრძოლო ნათლობა

გუშინ, 30 აპრილს აშშ-ს საჰაერო ძალების F-35A Lightning II-ის პირველი საბრძოლო გამოყენება განხორციელდა - ორმა მრავალფუნქციურმა გამანადგურებელმა იერიში მიიტანა და გაანადგურა ერაყში ჰამრინის მთებში, აშაის ვადიში მდებარე ISIS-ის ობიექტები. კერძოდ ავიადარტყმა ხალიფატის მიწისქვეშა ტუნელზე და საბრძოლო მასალების საწყობზე იქნა განხორციელებული. ავიადარტყმა JDAM (Joint Direct Attack Munition) გამოყენებით განხორციელდა.

ორივე გამანადგურებელი გაერთიანებულ საემიროში, ავიაბაზა ალ-დაფრაზე, 15 აპრილს  იქნა გადასროლილი (იხილეთ სტატია ბლოგზე - აშშ-ს საჰაერო ძალების F-35A-ს პირველი საბრძოლო მივლინება).

2019 წლის 30აპრილს დაუსახელებელი ტერიტორიის თავზე საჰაერო ტანკერი KC-10 უზრუნველყოფს F-35A Lightning II-ის საწვავით გამართვას. როგორც ცნობილია აღნიშნული KC-10 აშშ-ს საჰაერო ძალების ცენტრალური სარდლობის პასუხისმგებლობის ზონაში F-35A-ს საწვავით უზრუნველყოფის მისიას ახორციელებს.

წყარო - U.S. Air Force F-35As conduct first combat employment

აშშ-ს საჰაერო ძალების F-35A-ს პირველი საბრძოლო მივლინება

გუშინ, 15 აპრილს, აშშ-ს თავდაცვის სამინისტროს მიერ გაკეთებული განცხადების თანახმად - ქვეყნის საჰაერო ძალებმა ახლო აღმოსავლეთში კოალიციის მხარდასაჭერად მე-5 თაობის გამანადგურებლის, F-35A-ს მივლინება გადაწყვიტა.

გამანადგურებელთა 388-ე და 419-ე ავიაფრთის მფრინავები გაერთიანებულ საემიროში ავიაბაზა ალ-დაფრაზე, გუშინ ჩაფრინდნენ.

აშშ-ს ცენტრალური სარდლობის პასუხისმგებლობის ზონაში პირველი საბრძოლო გაშლის მიზეზით, პილოტებმა AFCENT-ის მისიებში გაიარეს მომზადება.

მფრინავების ჯგუფი საბრძოლო მორიგეობაზე მყოფი გამანადგურებელთა მე-4 ესკადრილიისა და 466-ე სარეზერვო ესკადრილიის პილოტებისგან შესდგება, ჯგუფში ტექნიკური მომსახურებისა და სხვა დამხმხარე ფუნქციების შესასრულებლად ასევე ჩართულია მე-4 საავიაციო სამსახურის რეზერვისტი-პილოტები.

თვითონ ეს ფაქტი იმითაა ღირსშესანიშნავი, რომ ამ ტიპის გამანადგურებლებისთვის ეს პირველი საბრძოლო მივლინებაა - რაც მის სიმწოფეზე მიანიშნებს. სავარაუდოდ საბრძოლო ამოცანაზე გადასროლილმა გამანადგურებლებმა უკვე გაიარეს Block 3F დომენმდე მოდერნიზაცია (ეს მოდერნიზაცია გასული წლის ბოლოს დაიყო).

F-35A-ს ფასი 90 მილიონ დოლარზე ნაკლებია

F-35A-ს ფასი პირველად ჩამოსცდა 90 მილიონ აშშ დოლარს და მან 89,2 მილიონი შეადგინა. წინა პარტიასთან, LRIP 10-თან შედარებით, ეს 5,4% ნაკლებია. ასევე შემცირდა F-35B-ს ფასი 5,7% და 115,5 მილიონ დოლარამდე დაიწია (აღსანიშნავია რომ, ყველა ფასი ძრავებთან ერთადაა მოცემული, წინა პარტიებში ძრავები ცალკე ლოტშ გადიოდა, რადგანაც ის ცალკე პროექტი იყო). ყველაზე მეტად ფასში F-35C-მ დაიკლო, მისი ღირებულება 11,1% შემცირდა და 107,7 მილიონ დოლარს გაუტოლდა.

P.S. ასე და ამგვარად F-35A ევროპის მე-4 თაობის გამანადგურებლების ფასს გაუტოლდა/ან ჩამოცდა. მომიკითხეთ  Rafale და EF-2000.

აღნიშნული პარტიის, LRIP 11-ის, ფარგლებში, კომპანია Lockheed Martin-ი, 141 ცალი F-35-ის მიწოდებას გეგმავს, ეს რაოდენობა შემდეგნაირად განაწილდება: 102 ცალი F-35A, 25 ცალი F-35B და 14 ცალი F-35C. მთლიანი შეკვეთის ღირებულება 11,5 მილიარდ აშშ დოლარს უდრის.

წყარო:

F-35 LRIP 11 Signed: $89M For An F-35A, Including Engine — But SC Crash Casts Shadow

წინა, LRIP 10 პარტიის ფარგლებში შეკვეთილი გამანადგურებლების ფასები შემდეგნაირად გამოიყურება:

• F-35A - 94,6 მილიონი დოლარი (LRIP 9-სთან შედარებით 7,3% შემცირებული)
• F-35B - 122,8 მილიონი დოლარი (LRIP 9-სთან შედარებით 6,7% შემცირებული)
• F-35C - 121,8 მილიონი დოლარი (LRIP 9-სთან შედარებით 7,9% შემცირებული).

დაწვრილებით წინა ლოტის შესახებ იხილეთ ბმულზე - F-35-ების ახალი შეკვეთა 728 მილიონი დოლარით იაფი იქნება

2018 წელს, მწარმოებელმა პენტაგონს 91 ცალი გამანადგურებლის მიაწოდა. მომავალ წელს 141 გამანადგურებელი იქნება წარმოებული, ხოლო წარმოების ტემპი 2023 წელს პიკს მიაღწევს, რაც წელწადში 160 გამანადგურებლის გამოშვებას გულისხმობს. ასეთი ტემპით არცერთი გამანადგურებელი არ გამოშვებულა.

მთლიანობაში, 2007 წელს გაკეთებული პირველი LRIP 1-ის ფასთან შედარებით (მაშინ პენტაგონმა ორი გამანადგურებელი შეუკვეთა), ფასმა 60% დაიკლო. დეტალაურად F-35A-ს ფასის ცვალებადობა იხილეთ ქვემოთ მოყვანილ გრაფიკულ გამოსახულებაზე.

Lockheed Martin-მა შემკვეთს მესამასე F-35 გადასცა

ფორტ ვორთი, ტეხასი, 2018 წლის 11 ივნისი - Lockheed Martin-მა შემკვეთს მესამასე F-35 მიაწოდა. კონკრეტულად ეს არის საჰაერო ძალებისთვის განკუთვნილი F-35A, რომელიც, იუტას შტატში მდებარე, ჰილლის ავიაბაზას უნდა გადაეცეს.

მესამასე F-35 ტეხასში, ფორტ ვორთზე

პირველ 300 F-35-ში შედის, აშშ-ს და საერთაშორისო კლიენტებისთვის მიწოდებული 197 ცალი F-35A (CTOL), 75 ცალი F-35B (STOVL) და 28 ცალი F-35C (CV). დღემდე, პრიგრამის ფარგლებში, გამოშვებული იქნა 620 პილოტი და 5600 დამხმარე პერსონალი, ხოლო F-35-ის პარკმა მთლიანობაში 140 000 საფრენოსნო საათი დააგროვა.

Lockheed Martin-ი 2020 წლისთვის, წარმოების მოცულობის გაზრდასთან ერთად, F-35A-ს ღირებულების 80 მილიონ აშშ დოლარამდე შემცირებას გეგმავს. რაც სხვა, მე-4 თაობის, გამანადგურებლების ღირებულების ტოლი ან ნაკლებია. გაკეთებული დასკვნების, პროცესების ეფექტურობის, წარმოების ავტტომატიზირების, აღჭურვილობისა და დანადგარების მოდერნიზაციის, მიწოდების ჯაჭვის ინიციატივებისა და სხვა ინოვაციების დანერგვის წყალობით, F-35-ის წარმოებამ უკვე საგრძნობლად შეამცირა ხარჯები და გაზარდა ეფექტურობა. მაგალითად:

• F-35A-ს ფასი, პირველ ხელშეკრულებასთან შედარებით, 60% შემცირდა.

• ბოლო ხუთი წლის განმავლობაში სამუშაოს წარმოება მიახლოებით 75% შემცირდა.

• 2015 წლიდან წარმოების პერიოდი 20% შემცირდა.

F-35-ის წარმოებამ 2017 წლის დასახული ამოცანა წარმატებით შეასრულა და 66 ცალი გამანადგურებელი მიაწოდა შემკვეთს, რაც 2016 წელთან შედარებით 40% მეტია. 2018 წლისთვის გუნდი 91 ცალი გამანადგურებლის მიწოდებას გეგმავს. წარმოების ტემპმა 2023 წელს პიკს უნდა მიაღწიოს, რაც წელწადში 160 გამანადგურებლის გამოშვებას გულისხმობს.

წყარო:
Pentagon And Lockheed Martin Deliver 300th F-35 Aircraft

Lockheed Martin-მა სამხრეთ კორეისთვის განკუთვნილი პირველი F-35А გამოაგორა

2018 წლის 28 მარტს, ტეხასის შტატში მდებარე ავიაბაზა ფორტ უორტში, სამხრეთ კორეის საჰაერო ძალებისთვის განკუთვნილი პირველი მრავალფუნქციური გამანადგურებლის, F-35A-ს, გამოგორების ცერემონიალი გაიმართა.

სავარაუდოდ, ცერემონიის შემდეგ, სამხრეთ კორეელი პილოტები, აშშ-ს ერთ-ერთ სამხედრო-საჰაერო ბაზაზე, მათთვის ახალი ტექნიკის ათვისებას დაიწყებენ

როგორც ცნობილია, სამხრეთ კორეა Lockheed Martin-ისგან სავარაუდოდ 60 ცალ F-35А ტიპის სტელს გამანადგურებელს შეიძენს, აქედან 40 თვითმფრინავს სამხრეთკორეის საჰაერო ძალები 2021 წლამდე მიიღებს. 10,8 მილიარდი დოლარის ხელშეკრულებას აშშ-ს მთავრობმ მწვანე შუქი 2013 წელს აუნთო.

იტალიურმა F-35A ტიპის გამანადგურებლებმა ჰაერი-ჰაერის როლში ოპერატიულ მზადყოფნას მიაღწიეს

იტალიის საჰაერო ძალების F-35A Lightning II-ბმა წარმატებით მიაღწიეს ჰაერი-ჰაერის როლში პირველად (IOC - Initial Operational Capability) ოპერატიულ მზადყოფნას. აღნიშნული ტიპის გამანადგურებლებით იტალიის საჰაერო ძალების, ავიაბაზა Amendola-ზე ბაზირებული, 32-ე ფრთის (Stormo), მე-13 ესკადრილიაა (Gruppo) აღჭურვილი.

2018 წლის 1 მარტიდან, Aeronautica Militare-სთვის განკუთვნილი, ხუთი Stealth გამანადგურებელი, მხარდაჭერას უწევს SSSA-ს (Servizio Sorveglianza Spazio Aereo - აეროკოსმოსური დაკვირვების სამსახური). ამ მისიისთვის სტანდარტული კონვენციური დატვირთვით (Standard Conventional Load (SCL)), AIM-120C5 AMRAAM-ებით, აღჭურვილები დაფრინავენ. ეს იმას ნიშნავს რომ, გამანადგურებლებს, საჭიროების შემთხვევაში, QRA (Quick Reaction Alert) ტიპის რეგულარული ოპერაციების შესრულება შეუძლიათ. 

"ჰაერი-ჰაერის" როლში პირველადი საწყისი მზადყოფნა, სწავლების ხანგრძლივი პერიოდის შედეგად გახდა შესაძლებელი, რომლის დროსაც F-35-ები ახორციელებდნენ სასწავლო აღმასვლას (Training Scrambles), ასევე მნიშვნელოვანი იყო ისეთ თვითმფრინავებთან, როგორებიცაა Typhoons, G550 CAEW (Conformal Airborne Early Warning) და T-346,  შეთანხმებული მოქმედების დახვეწა. გასულ წელს, იტალიურმა Lightning-ებმა, ისე მაშტაბურ ეროვნულ სწავლებებში მიიღეს მონაწილეობა, როგორიცაა Vega 2017.

აღსანიშნავია რომ, 2016 წელს როდესაც იტალიის საჰაერო ძალებს პირველი F-35-ები გადასცეს, ის გახდა ამ ტიპის გამანადგურებლის პირველი არაამერიკელი მფლობელი.

წყარო:

The Italian F-35A Stealth Jets Declared Operational In The Air-To-Air Role

ბელგია აშშ-სგან 34 ცალ F-35А შეიძენს

როგორც აშშ-ს უსაფრთხოებისა და თავდაცვითი თანამშრომლობის სააგენტო (Defecne Security Cooperation Agency - DSCA) იუწყება, ამერიკულმა მხარემ ბელგიისთვის F-35А-ს გაყიდვის ნებართვა გასცა. სააგენტოს მიერ გავრცელებული დოკუმენტის თანახმად 34 ცალი გამანადგურებლის, ოთხი სათადარიგო ძრავის, მომსახურების მოწყობილობისა, სახმელეთო ტრენაჟორების უცნობი რაოდენობის, ტექნიკური მხარდაჭერის და ასევე მრავალფეროვანი სათადარიგო ქონებისა და საკუთნოს და საფრენოსნო და სახმელეთო პერსონალის გაწვრთის საფასურად, ბელგიური მხარე, 6,53 მილიარდ დოლარს გადაიხდის.

წყარო:

Belgium – F-35 Joint Strike Fighter Aircraft

მანამდე ბელგიაში გამანადგურებლების კონკურსი იყო გამოცხადებული, თუმცაღა მისი შედეგი ალბათ კონკურსის გარეშეც გადაწყვეტილი იყო. Rafale-სგან და Eurofighter-ისგან გასნხვავებით, ამერიკულ გამანადგურებელს სხვა მრავალ გემრიელობებთან ერთად კიდევ ერთი საკმაოდ სერიოზული პლიუსიც გააჩნია, ეს არის B61 ტიპის თერმობირთვული ბომბები ტარების საშუალება. რაც ბელგიის, როგორც NATO-ს წევრი ქვეყნის და მისი პოლიტიკის გამტარებლისთვის, ალბათ საკმაოდ წონადი არგუმენტი იყო.

რუს სამხედროებს პირველად ანახეს ამერიკული F-35

5 დეკემბერს, რუსეთის არმიის სამმა ოფიცერმა, ნორვეგიაში მდებარე ავიაბაზა ერლანში, დათვალიერება განახორციელა. ინსპექტირება ასევე შეეხო სამ უახლეს თვითმფრინავს "ბომბდამშენ-გამანადგურებელს" F-35А-ს, რომლებიც ნორვეგიას აშშ-მ ერთი თვის წინ გადასცა.

როგორც ცნობილი, ეს პირველი შემთხვევაა, როდესაც რუსმა სამხედროებმა ამ სამხედრო ტექნიკის ახლოდან დათვალიერების შესაძლებლობა მიიღეს.

ინსპექტირება 2011 წელს ვენის დოკუმენტის შესაბამისად მოხდა, რომლის ფარგლებში 57 ქვეყანამ ერთმანეთის შეიარაღებული ძალების ინსპექტირების უფლება მიიღო.

F-35-ების ბულგრაეთში ვიზიტი

2017 წლის 25 აპრილს აშშ-ს საჰაერო ძალების ორი ცალი მე-5 თაობის გამანადგურებლების, F-35A-ების ესტონეთში ვიზიტის შემდეგ, ორი იმავე კლასის გამანადგურებელი, ბულგარეთში, მოკლევადიანი გაშლის დემონსტრაციის მიზნით, აეროდრომ "გრაფ იგნატევოს" ესტუმრა. გამანადგურებლები ბრიტანეთის ავიაბაზა ლეიკენჰიტზე ბაზირებულ 388-ე ავიაფრთის გამანადგურებელთა 34-ე ესკადრილიის ავიარაზმს ეკუთვნის.

ბულგარეთში ჩაფრენილი გამანადგურებლების აშშ-ს საჰაერო ძალების საბორტე ნომრებია 14-5094 (სერიული ნომერი AF-95; იგივე ბორტი ესტონეთში 25 აპრილს ჩაფრინდა) და 14-5091 (სერიული ნომერი AF-92). გამანადგურებლები ბულგარეთში, ბრიტანული ავიაბაზა მილდენჰოლიდან აფრენილი 388-ე ავიაფრთის 459-ე საწვავგამმართველი ესკადრილიის კუთვნილი საწვავმზიდი Boeing KC-135R Stratotanker-ის (საბორტე ნომერი 62-3543) თანხლებით ჩაფრინდნენ. ისევე როგორც თავის დროზე, ესტონეთში ჩაფრენილი გამანადგურებლების წყვილისთვის, ეხლაც რადიოსახმისი "Conan 01" იქნა გამოყენებული.

F-35-ების ესტონეთში და ბულგრაეთში ვიზიტები  ევროპაში ამ ტიპის გამანადგურებლების ოპერატიული გაშლის ფარგლებში ხორციელდება. ეს პროცედურა 15 აპრილს დაიწყო, როდესაც გამანადგურებელთა 419-ე ფრთის 466-ე ესკადრილიისა და 388-ე ფრთის 34-ე ესკადრილიის რვა გამანადგურებელი ბრიტანეთის ავიაბაზა ლეიკენჰიტზე აშშ-ს ავიაბაზა ჰილლიდან ჩაფრინდა.

აეროდრომ "გრაფ იგნეტიევოზე" ჩაფრენილ ორ ცალ F-35A-ს ბულგარეთის მთელი მთავრობა, მათ შორის ქვეყნის პრეზიდენტი, რუმენ რედევი, დახვდა. მთლიანობაში გამანადგურებლებმა ბულგარულ აეროდრომზე სამი საათი დაჰყვეს, რის შემდეგაც უკან, ბრიტანეთში გაფრინდნენ.

აღსანიშნავია რომ "გრაფ იგნატიევზე" სწავლება "Thracian Eagle 2017"-ში მონაწილეობის მისაღებად უკვე იმყოფება აშშ-ს საჰაერო ძალების 12 ცალი Boeing F-15C Eagle.

წყარო:

5th-Generation Fighters Arrive in Bulgaria